Haciz İşlemlerinde İstisnalar ve Uygulama Esasları
Alacaklının borcunu tahsil edememesi halinde icra takipleri devreye girer. Borçlunun malvarlığına yönelik en yaygın yöntem haciz işlemidir. Haciz, borçlunun belirli mal ve haklarına devlet gücüyle el konularak, paraya çevrilmesi ve alacağın karşılanmasını sağlayan hukuki bir müessesedir. İcra ve İflas Kanunu (İİK), borçlunun yaşam standartlarını korumak amacıyla haczedilemeyen mal ve hakları düzenlemiştir.
Kanun koyucu, alacaklının hakkına ulaşırken, borçlunun mağduriyetini önlemek amacıyla sınırlar getirmiştir. Bu sınırlar, borçlunun ve ailesinin asgari yaşamını sürdürmesini hedefler. Bir mal veya hakkın haczedilebilirliği, ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenir.
Haczedilemeyen Mal ve Haklar: Temel Prensipler
İİK’nın 82. maddesi ve diğer hükümler, haczi mümkün olmayan mal ve hakları sıralar. Borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu ev eşyaları, giyecekleri ve yiyecek maddeleri haczedilemez. Meslek veya sanat icrası için gerekli alet ve edevat da hacizden muaftır.
Nafaka alacakları ile askerlik ve şehit maaşları gibi özel gelirler de kanunla korunmuştur. Bu ilkelerin göz ardı edilmemesi, hukukun adalet ve hakkaniyetine uygun hareket edilmesinin gereğidir. Uyap Vatandaş Portal üzerinden icra dosyalarına ilişkin bilgilere erişilebilir.
Uygulamada Karşılaşılan Haciz İstisnası Örnekleri
Haczedilemezlik durumları uygulamada sıkça karşımıza çıkar. Borçlunun maaş, ücret ve emekli maaşlarının haczi önemlidir. Maaşların dörtte birinden fazlası haczedilemez; ancak borçlunun muvafakati ile bu oran artırılabilir. Emekli maaşları ise, rıza olmadan haczedilemez ve emeklilerin asgari geçimini korur.
Borçlunun haline münasip evi de İİK’ya göre haczedilemez. Ancak evin değeri çok yüksekse, satılarak borçlunun haline uygun bir konut alabileceği miktar kendisine verilip artan kısım haczedilebilir. Çiftçilerin toprağını işleyebilmesi için gerekli araç ve hayvanlar da hacizden muaftır.
Haczedilmezlik Şikayeti ve Hukuki Destek
Borçlu, malının kanunlara aykırı haczedildiğini düşünüyorsa, haczin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine haczedilmezlik şikayetinde bulunabilir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Mahkeme, malın haczedilmez nitelikte olup olmadığını değerlendirir ve hukuka aykırı hacizleri kaldırır.
Hukuki süreçlerin karmaşıklığı nedeniyle, icra takibi veya haciz işlemiyle karşı karşıya kalan kişilerin uzman hukuki danışmanlık alması tavsiye edilir. Samsun şehrinde uzman bir Samsun avukatından destek almak, hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından faydalı olabilir. İcra ve İflas Hukuku alanındaki diğer yazılarımıza da göz atabilirsiniz.
Her hukuki durum somut olaya göre değişebilir.
İletişim sayfasına göz atabilirsiniz.
Post Resim Kaynağı: Can
https://www.pexels.com/@can-679375848